Kedilerde Deri Hastalıkları - Teşhis ve Tedavisi

Kedilerde görülen kaşıntı, kızarıklık, tüy dökülmesi ve deri yaraları veteriner dermatoloji alanında değerlendirilir. Bu belirtiler birbirine benzese de farklı hastalıklardan kaynaklanabilir. Bu nedenle yalnızca dış görünüşe bakarak teşhis koymak veya evde rastgele ilaç kullanmak doğru değildir. Erken yapılan veteriner muayenesi, hastalığın ilerlemesini ve bulaşıcı deri sorunlarının yayılmasını önleyebilir.

Kedilerde Deri Hastalıkları Neden Olur?

Kedilerde deri hastalıklarının başlıca nedenleri parazitler, mantarlar, bakteriler, alerjiler ve deri yaralanmalarıdır. Pire ve akarlar deriyi tahriş ederken mantar ve bakteriler deri dokusunda enfeksiyona yol açar. Mamadaki bazı proteinler, polen ve ev tozu akarları bazı kedilerde alerjik dermatite neden olur. Fazla kilo ve eklem ağrısı kedinin kendini temizlemesini zorlaştırırken stres ile bazı hormonal hastalıklar tüy kaybı, kepeklenme ve deri tahrişine yol açabilir.

Kedilerde Deri Hastalıkları Nelerdir?

Kedilerde en sık görülen deri hastalıkları; uyuz, mantar enfeksiyonları, alerjik dermatit, kedi aknesi, kepeklenme, bakteriyel enfeksiyonlar ve eozinofilik granülom kompleksidir. Dışarı çıkan kedilerde pire, kene ve ısırık yaralarına bağlı deri sorunları da daha sık görülür.

1. Uyuz ve Akar Enfestasyonları

Kedilerde uyuz, Notoedres ve Demodex gibi mikroskobik akarların deride çoğalmasıyla ortaya çıkar. İlk belirtiler kulak çevresinde yoğun kaşıntı, kızarıklık ve kabuklanmadır; ilerleyen dönemde tüy kaybı da görülür. Bazı akarlar temas yoluyla diğer hayvanlara geçtiği için evdeki tüm hayvanların kontrol edilmesi gerekir. Akar türüne uygun ilaç kullanılmalı ve kedilerde zehirlenmeye yol açabilen permetrinli köpek ürünlerinden uzak durulmalıdır.

2. Mantar Enfeksiyonu

Kedilerde mantar enfeksiyonu, dermatofitoz olarak da bilinir ve deri ile tüylerdeki keratinli dokuyu etkileyerek tüy kaybı, kepeklenme ve kabuklanmaya neden olur. Enfeksiyon, hasta bir hayvanla temasın yanı sıra yatak, tarak ve taşıma çantası gibi eşyalarda kalan mantar sporlarıyla da yayılır. Yeniden bulaşmayı önlemek için kedinin kullandığı eşyalar ve bulunduğu alan düzenli olarak temizlenmelidir. Cornell Feline Health Center tedavinin en az altı hafta sürebileceğini bildirdiğinden, tüyler yeniden çıksa bile ilaçlar veteriner onayı olmadan bırakılmamalıdır.

3. Egzama ve Alerjik Dermatit

Kedilerde egzama, pire, mama veya çevresel alerjenlere bağlı gelişen dermatit için kullanılır. Deride kaşıntı, kızarıklık ve küçük kabuklar görülürken sürekli yalanan bölgelerde tüyler dökülür. Bu sorun bulaşıcı değildir ancak alerjiye yol açan neden devam ederse belirtiler tekrarlar. Cornell Üniversitesi Veteriner Fakültesinden veteriner dermatolog William Miller Jr.’a göre alerjik kedilerde birkaç pire ısırığı bile ağır kaşıntıya yol açabileceğinden, pire görülmese de düzenli parazit koruması aksatılmamalıdır.

4. Kedi Aknesi

Kedi aknesi, çenedeki kıl köklerinin yağ ve keratinle tıkanmasıyla oluşur. Başlangıçta kir sanılabilen siyah noktalar görülür; sorun ilerlediğinde kızarıklık, şişlik, kabuklanma ve iltihaplı yaralar ortaya çıkar. Hafif vakalarda çenenin temiz tutulması ve mama kaplarının her gün yıkanması tahrişi azaltır. İltihap varsa veteriner kontrolünde antiseptik veya antibakteriyel ürün kullanılmalı, siyah noktalar kesinlikle sıkılmamalıdır.

5. Kedilerde Kepeklenme

Kedilerde kepeklenme, tüylerin arasında beyaz veya gri deri parçalarının görülmesidir. Yetersiz tüy bakımı, fazla kilo, kuru hava, beslenme sorunları ve parazitler kepeklenmeye neden olabilir. Kilolu veya eklem ağrısı yaşayan kediler sırtlarını temizlemekte zorlandığı için kepek özellikle bu bölgede belirginleşir. Kepek uzun süre geçmiyorsa veteriner muayenesi gerekir; Cheyletiella akarı tespit edildiğinde parazit tedavisine başlanır.

6. Bakteriyel Deri Enfeksiyonları ve Apseler

Bakteriyel deri enfeksiyonları, kaşıma, ısırık veya açık yara nedeniyle bakterilerin deri altına girmesiyle gelişir. Enfekte bölgede kızarıklık, şişlik, ağrı, kötü koku ve irinli akıntı görülür. Kedi kavgalarında oluşan küçük diş izleri dışarıdan kapanmış görünse bile deri altında ağrılı bir apse oluşabilir. Veteriner hekim apseyi temizleyip boşaltır ve antibiyotik kararını muayene ile gerektiğinde yapılan kültür sonucuna göre verir.

7. Eozinofilik Granülom Kompleksi

Kedilerde eozinofilik granülom kompleksi, alerjik reaksiyonlara bağlı olarak deride farklı biçimlerde ortaya çıkan bir hastalık tablosudur. Dudakta ülser, karında kızarık ve nemli yaralar veya arka bacak boyunca uzanan kabarıklıklar görülebilir. Pire ısırıkları, mama alerjisi ve çevresel alerjenlerle bağlantılı olan bu sorun başka hayvanlara ya da insanlara bulaşmaz. Veteriner hekim alerjinin kaynağına ve deri iltihabına yönelik tedaviye başlar, iyileşmeyen veya büyüyen yaraları ise biyopsiyle inceler.

Kedilerde Deri Hastalıklarının Belirtileri Nelerdir?

Kedilerde deri hastalıkları yalnızca açık yara veya kızarıklıkla anlaşılmaz. Kedinin davranışındaki ve tüy bakımındaki değişiklikler de deri sorununun ilk işareti olabilir.

• Kaşıntı ve aşırı yalanma: Kedinin aynı bölgeyi sürekli yalaması, ısırması veya kaşıması.

• Tüy kaybı: Vücudun belirli bölgelerinde yuvarlak, düzensiz veya simetrik tüysüz alanların oluşması.

• Kızarıklık ve kabuklanma: Deride tahriş, pullanma, kalın kabuk veya küçük yaraların görülmesi.

• Siyah noktalar ve şişlikler: Çene altında akne, deri altında sertlik veya apse fark edilmesi.

• Akıntı ve kötü koku: Yaradan irin gelmesi, bölgenin nemli kalması veya kötü kokması.

• Genel durum değişikliği: Ağrı, huzursuzluk, iştahsızlık, saklanma isteği veya halsizlik görülmesi.

Kedilerde Deri Hastalıklarının Teşhis Süreci

Kedilerde deri hastalıklarının teşhisi, ayrıntılı deri ve tüy muayenesiyle başlar. Veteriner hekim belirtilerin ne zaman başladığını, kedinin dışarı çıkıp çıkmadığını, beslenmesini ve parazit koruma geçmişini sorar. Uyuz için deri kazıntısı, mantar için Wood lambası ve kültür, bakteriyel enfeksiyonlar için sitoloji veya bakteriyel kültür yapılır. Mama alerjisi eliminasyon diyetiyle araştırılırken iyileşmeyen ve sıra dışı lezyonlar biyopsiyle incelenir.

Kedilerde Deri Hastalıkları Nasıl Tedavi Edilir?

Kedilerde deri hastalıklarında uygulanacak tedavi, teşhise göre değişir. Veteriner hekim pire ve akarlar için antiparaziter, mantar enfeksiyonları için mantar ilaçları reçete eder. Bakteriyel enfeksiyonlarda antibiyotiği muayene ve kültür sonucuna göre seçer, alerjik dermatitte ise kaşıntıyı başlatan etkeni araştırır. Belirtiler azalsa bile ilaçlar önerilen süreden önce bırakılmamalıdır.

Kedilerde Deri Hastalıkları Nasıl Önlenir?

Kedilerde deri hastalıklarının görülme riskini azaltmak için düzenli parazit koruması yapılmalı ve derideki değişiklikler takip edilmelidir. Kedinin yatağını, tarağını, mama kaplarını ve taşıma çantasını düzenli olarak temizlemek mantar ve parazitlerin yayılma riskini azaltır. Düzenli tarama ölü tüyleri ve kepeği uzaklaştırır, dengeli beslenme ve yeterli su tüketimi ise deri ve tüy sağlığı için gereklidir. Dışarı çıkan kediler eve döndüğünde kene, ısırık yarası, şişlik ve tüy kaybı açısından kontrol edilmelidir.