Veteriner Patoloji

Veteriner patoloji, hayvanlarda görülen hastalıkları, bu hastalıkların oluşum nedenlerini ve vücuttaki organ ile dokularda meydana getirdiği yapısal ve işlevsel değişiklikleri inceleyen bilim dalıdır. Kesin tanıya ulaşabilmek amacıyla doku, hücre ve vücut sıvılarından alınan örnekler laboratuvar ortamında ayrıntılı olarak incelenerek hastalığın türü ve yayılımı değerlendirilir.

Patoloji, anatomik patoloji ve klinik patoloji olarak ikiye ayrılmaktadır.

Anatomik patoloji: Doku ve organları gözle ve mikroskopla inceler. Biyopsi ve tümör teşhisinde, hayvan otopsisinde ölüm nedenini belirlemek için yapılmaktadır.

Klinik Patoloji: Kedi ve köpeklerden alınan vücut sıvıları, kan, idrar veya hücre veya sitoloji örnekleri üzerinden yapılan laboratuvar incelemeleridir.

Kedi ve Köpeklerde Patolojik İnceleme Hangi Durumlarda Yapılır?

Kedi ve köpeklerde patoloji, tümörler, şüpheli yumrular, deri hastalıkları ve organ hastalıkları gibi kesin tanı gerektiren durumlarda yapılır. Hücre, doku ve vücut sıvılarının incelenmesi ile birçok hastalık ve doku değişikliği değerlendirilerek tanının konulmasını yardımcı olur.

• Tümörler ve Şüpheli Yumrular: Deri altında sonradan oluşan, büyüyen, sertleşen, renk değiştiren ya da şekli farklılaşan yumrular.

• Deri Hastalıkları: Uzun süre iyileşmeyen yaralar, kabuklanmalar, ülserler, deri kalınlaşmaları.

• Organ Biyopsileri ve Kronik Hastalıklar: Karaciğer hastalıkları, böbrek hastalıkları, nedeni belirlenemeyen organ hastalıkları, kronik kusma, kronik ishal, açıklanamayan kilo kaybı, mide ve bağırsak hastalıkları.

• Vücut Sıvıları ve Akıntılar: Karın ve göğüs boşluğundan alınan sıvılar, kulak ve deri akıntıları

Kedi ve Köpeklerde Patoloji Süreci

Kedi ve köpeklerde patoloji süreci, alınan hücre veya doku örneklerinin laboratuvar ortamında hazırlanması, incelenmesi ve raporlanması aşamalarından oluşur.

Patoloji süreci dört temel adımda ilerler:

• Örnek Alma: Şüpheli kitle, lezyon veya organdan yapılacak incelemeye uygun hücre ya da doku örneği alınır.

• Koruma ve Gönderim: Alınan örnek, yapısının bozulmasını önleyecek uygun koşullarda muhafaza edilerek patoloji laboratuvarına gönderilir.

• Laboratuvar Hazırlığı: Doku örnekleri mikroskobik incelemeye uygun hâle getirilir, ince kesitler hazırlanır ve hücresel yapıların görülebilmesi için özel boyalarla boyanır.

• İnceleme ve Raporlama: Veteriner patolog, hazırlanan örnekleri mikroskop altında değerlendirilerek hastalığın türü ve dokuda meydana gelen değişiklikler hakkında patoloji raporu hazırlar.

Patoloji raporunun hazırlanma süresi, alınan örneğin türüne, laboratuvarın çalışma yoğunluğuna ve ek inceleme gerekip gerekmediğine göre değişebilir. Sonuçlar birkaç gün içinde hazırlanır ama özel boyama veya ileri inceleme gereken durumlarda süreç uzayabilir.

Kedi ve Köpeklerde Patolojik İnceleme İçin Örnek Nasıl Alınır?

Kedi ve köpeklerde patolojik inceleme için kullanılacak örnek alma yöntemi, kitlenin veya lezyonun bulunduğu bölgeye, şüphelenilen hastalığa ve yapılacak incelemenin kapsamına göre belirlenir.

Kedi ve köpeklerde patoloji için örnek alma yöntemleri:

1. İnce İğne Aspirasyonu: İnce bir iğne yardımıyla kitle veya şişlikten hücre elde edilir. İç organlardan numune alınacaksa veya kedi veya köpeğinizin sabit kalması mümkün değilse sedasyon veya genel anestezi tercih edilir.

2. Punch Biyopsi: Deri hastalıklarında tercih edilen bu yöntemde, dairesel biyopsi aleti kullanılarak derinin tüm katmanlarını içeren küçük bir doku parçası çıkarılır.

3. İnsizyonel Biyopsi: Büyük, derin veya hassas bölgelerde yer alan kitlenin yalnızca bir kısmı alınır. Bu yöntem, kitlenin tamamı çıkarılmadan önce tanının desteklenmesi ve cerrahi planlamanın yapılması amacıyla uygulanır.

4. Eksizyonel Biyopsi: Kedi ve köpeklerde şüpheli bir kitlenin veya lezyonun tamamının cerrahi olarak çıkarılarak laboratuvar incelemesine gönderilmesi işlemidir.

5. Endoskopik Biyopsi: Kronik kusma, ishal, kilo kaybı semptomlarında mide, bağırsak veya solunum yollarında bulunan lezyonlardan endoskop yardımıyla küçük doku örnekleri alınır.

6. Sıvı Alınması: Karın, göğüs veya eklem boşluğunda biriken sıvılar enjektör yardımıyla aspire edilir. Laboratuvar değerlendirmesi ile enfeksiyon, iltihap, kanama ve tümöral hastalıklar araştırılır.

7. Sürüntü ve Yayma: Kulak akıntıları, deri lezyonları, ağız içi oluşumlar ve yüzeysel yaralardan pamuklu çubuk veya lam kullanılarak numune toplanır.