Kedilerde Kalp Büyümesi Belirtileri ve Tedavisi

Kedilerde kalp büyümesi, kalbin tamamında veya belirli bölümlerinde boyut artışı görülmesidir. Kalp odacıklarının genişlemesi ile kalp kasının kalınlaşması farklı değişikliklerdir; kedilerde sık görülen hipertrofik kardiyomiyopatide (HCM) öncelikle kalp kası kalınlaşır. Hastalık ilerlediğinde kalbin kanla dolması güçleşebilir ve sol kulakçıkta genişleme gelişebilir. Hastalığın seyri ve tedavisi, bu değişikliklerin nedenine ve dolaşım üzerindeki etkilerine bağlıdır.

Kedilerde Kalp Büyümesi Neden Olur?

Kedilerde kalp büyümesinin arkasında kalp kası hastalıkları, yüksek tansiyon veya tiroid bozuklukları bulunabilir. Kalpte genişleme ya da kas kalınlaşmasıyla ilişkili başlıca nedenler şunlardır:

• Hipertrofik Kardiyomiyopati (HCM): Kalp kasının kalınlaşması, kalbin gevşeyerek kanla dolmasını zorlaştırır. Zamanla sol kulakçıkta genişleme görülebilir; Maine Coon ve Ragdoll gibi ırklarda genetik yatkınlık da söz konusudur.

• Yüksek Tansiyon: Kalp, yüksek kan basıncına karşı daha fazla kuvvetle çalışır. Uzun süren bu yük, özellikle sol karıncık duvarında kalınlaşmaya yol açabilir.

• Hipertiroidizm: Tiroid hormonlarının fazlalığı, kalp hızını ve kalbin iş yükünü artırır. Bunun sonucunda kalp kasında kalınlaşma veya odacıklarda genişleme gelişebilir.

• Diğer Kalp Kası Hastalıkları: Dilate kardiyomiyopatide kasılma gücü azalır ve karıncıklar genişler. Restriktif kardiyomiyopatide ise kalp dokusunun esnekliğini kaybetmesine bağlı olarak kulakçıklarda büyüme görülebilir.

• Taurin Eksikliği: Taurin bakımından yetersiz beslenme, dilate kardiyomiyopatiye neden olabilir. Özellikle dengeli hazırlanmamış ev diyetleriyle veya köpek mamasıyla beslenen kedilerde bu olasılık araştırılır.

Cornell Üniversitesi, HCM tanısında yüksek tansiyon ve hipertiroidizm gibi benzer kalınlaşmaya yol açabilen hastalıkların da araştırılması gerektiğini vurgulamaktadır.

Kedilerde Kalp Büyümesi Belirtileri Nelerdir?

Kedilerde kalp büyümesi uzun süre belirti vermeden ilerleyebilir. Şikâyetler başladığında solunumdaki değişiklikler ve hareketlerde azalma daha fazla dikkat çeker. Başlıca belirtiler şunlardır:

• Hızlı Soluma: Uyurken veya dinlenirken nefes sayısının kedinin alışılmış değerlerinin üzerine çıkması.

• Solunum Güçlüğü: Nefes alırken karnın belirgin hareket etmesi, boynu uzatma ve rahat yatamama.

• Ağız Açık Nefes Alma: Özellikle dinlenme sırasında ağzı açık soluma ve nefes almak için belirgin çaba harcama.

• Halsizlik: Oyun süresinin kısalması, çabuk yorulma ve günlük hareketlerde azalma.

• İştahsızlık ve Kilo Kaybı: Mama tüketiminin azalması; ilerleyen hastalıkta kilo ve kas kaybının eşlik etmesi.

• Bayılma veya Ani Çökme: Ritim bozukluğu ya da dolaşım sorunlarıyla ilişkili olabilen kısa süreli bilinç veya denge kaybı.

• Arka Bacaklarda Ani Güçsüzlük: Pıhtıya bağlı olarak bacaklarda şiddetli ağrı, patilerde soğuma, sürükleme veya felç gelişmesi.

Kediniz dinlenirken normalden hızlı nefes alıyorsa, daha az mama yiyorsa veya belirgin şekilde halsizse muayene için bir veteriner kliniği ile görüşülmelidir. Ağzı açık nefes alıyorsa, nefes almakta zorlanıyorsa, bayılmışsa ya da arka bacaklarını aniden kullanamamaya başlamışsa beklemeden acil olarak veteriner hekim desteği alınmalıdır.

Kedilerde Kalp Büyümesi Kaç Yaşında Başlar?

Kedilerde kalp büyümesi yavruluk döneminden ileri yaşlara kadar farklı zamanlarda ortaya çıkabilir. Başlangıç yaşı, kalpteki değişikliğin nedenine bağlıdır. HCM, genç kedilerde de görülen bir hastalıktır. Cornell Üniversitesi'nin kardiyoloji birimi, dört aylıktan on altı yaşına kadar kedilerde tanı bildirildiğini belirtmektedir. Bu yaş aralığı, hastalığın yalnızca bu dönemde görüldüğü anlamına gelmemektedir. Hipertiroidizme bağlı kalp değişiklikleri ise daha çok orta ve ileri yaşlarda gündeme gelir. Ailesinde kalp hastalığı bulunan veya genetik yatkınlığı olan kediler için daha erken dönemde kalp kontrolü önerilebilir. Önceki muayenesi normal olan kedilerde de yıllar içinde hastalık gelişebileceğinden kontrol sıklığı yaşa ve muayene bulgularına göre belirlenir.

Kedilerde Kalp Büyümesi Tedavisi

Kedilerde kalp büyümesi tedavisi, veteriner kardiyoloji muayenesi ve kalp ultrasonundaki bulgulara göre düzenlenir. Belirti göstermeyen, düşük riskli kediler düzenli kontrollerle izlenebilirken kalp yetmezliği veya pıhtı riski bulunan hastalarda ilaç tedavisi gerekebilir. Kullanılan başlıca tedaviler şunlardır:

• Nedene Yönelik Tedavi: Yüksek tansiyon veya hipertiroidizm varsa öncelikle bu hastalıklar kontrol altına alınır. Taurin eksikliği saptandığında beslenme düzenlenir ve veteriner hekim gözetiminde takviye başlanır.

• Solunumun Rahatlatılması: Kalp yetmezliğine bağlı akciğer ödeminde idrar söktürücü ilaçlar kullanılır. Solunum sıkıntısında oksijen desteği, akciğer çevresinde sıvı birikmişse sıvının boşaltılması gerekebilir.

• Pıhtı Riskine Yönelik İlaçlar: Sol kulakçıkta belirgin genişleme veya geçirilmiş pıhtı öyküsü varsa pıhtı oluşumunu azaltan ilaçlar tercih edilebilir.

• Ritim ve Kalp İşlevinin Düzenlenmesi: Ritim bozukluğu, aşırı kalp hızı veya kasılma yetersizliği bulunan kedilerde ilgili soruna uygun ilaç seçilir. İlaç seçimi sırasında kalbin çıkış yolunda daralma olup olmadığı da dikkate alınır.

Tedavi süresi, altta yatan hastalığa göre değişir; kronik kalp kası hastalıklarında ilaç kullanımı ve takip yaşam boyu sürebilir.İdrar söktürücü tedavisi başlandıktan sonra böbrek değerleri ve elektrolitler genellikle ilk 3–7 gün içinde yapılan kan tahlilleri ile kontrol edilir. Kedinin durumuna göre daha erken değerlendirme gerekebilir.

Kedilerde Kalp Büyümesi Riskli Midir?

Kedilerde kalp büyümesi, kalp yetmezliği, ciddi ritim bozukluğu veya pıhtı oluşumuyla birlikte olduğunda hayati risk taşır. Akciğerlerde ya da göğüs boşluğunda sıvı birikmesi solunumu güçleştirirken dolaşıma geçen pıhtılar bacaklara ve diğer organlara giden kan akımını engelleyebilir. Sol kulakçığın belirgin genişlemesi de komplikasyon riskinin değerlendirilmesinde önemli bir bulgudur. Belirti göstermeden uzun süre yaşayan kediler bulunmakla birlikte hastalığın ağırlığı, muayene ve kalp ultrasonu sonuçlarıyla değerlendirilmelidir.

Kedilerde Kalp Büyümesi Nasıl Teşhis Edilir?

Kedilerde kalp büyümesinin teşhisinde muayene bulguları ve kalp ultrasonu (ekokardiyografi) sonuçları birlikte değerlendirilir. Kalbin dinlenmesi sırasında duyulan üfürüm veya ritim değişikliği ileri inceleme gerektirebilir; kalp hastalığı olan bir kedinin dinleme bulguları normal de olabilir. Tanıda kullanılan başlıca incelemeler şunlardır:

• Ekokardiyografi: Kalp duvarlarının kalınlığı, odacıkların boyutu, kasılma gücü ve kan akımı incelenir. Kalp kası kalınlaşması ile odacık genişlemesinin ayrımında temel yöntemdir.

• Göğüs Röntgeni: Kalbin genel boyutu ile akciğerlerde veya göğüs boşluğunda sıvı birikimi değerlendirilir.

• Elektrokardiyografi (EKG): Kalbin elektriksel aktivitesi kaydedilerek ritim bozuklukları araştırılır.

• Tansiyon Ölçümü ve Kan Tahlilleri: Yüksek tansiyon, tiroid hastalığı ve eşlik eden organ sorunları incelenir. Gerektiğinde kullanılan NT-proBNP testi de kalpteki zorlanmaya ilişkin ek bilgi sağlayabilir.