Kedilerde Kulak Uyuzu: Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi
Kedilerde Kulak Uyuzu Nedir?
Kedilerde kulak uyuzu, Otodectes cynotis adı verilen çok küçük akarların çoğunlukla dış kulak kanalına yerleşmesiyle oluşan bulaşıcı bir parazit sorunudur. Yoğun kaşıntı, baş sallama ve kahve telvesini andıran koyu renkli kulak kiri en sık görülen işaretlerdir. Tedavi geciktiğinde kulak iltihabı ve ikincil enfeksiyonlar gelişebilir. Kulak uyuzu, dış kulak kanalını etkileyen paraziter bir hastalık olduğu için veteriner dermatoloji kapsamında değerlendirilir.
Kedilerde Kulak Uyuzu Belirtileri Nelerdir?
Kedilerde kulak uyuzunun en belirgin işaretleri sürekli kulak kaşıma, baş sallama ve kulak kanalında koyu renkli kir birikmesidir. Bazı kedilerde akar sayısı fazla olmasına rağmen belirtiler hafif kalabilir.
En Yaygın Belirtiler
Yoğun Kaşıntı: Kedinin patisiyle sürekli kulaklarını tırmalaması veya kafasını eşyalara sürtmesi.
Baş Sallama: Kulaktaki rahatsızlık ve gıdıklanma hissi nedeniyle kafasını sık sık iki yana sallaması.
Koyu Renkli Kulak Kiri: Kulak kanalında kahve telvesine benzeyen kuru, kahverengi veya siyaha yakın birikintilerin bulunması.
Kızarıklık ve Hassasiyet: Kulak içinin kızarması, kedinin kulağına dokunulmasını istememesi veya dokunulduğunda huzursuz olması.
Kötü Koku ve Akıntı: İkincil bakteri ya da mantar enfeksiyonu nedeniyle kulaktan kötü koku ve yoğun akıntı gelmesi.
Kulak Çevresinde Tüy Kaybı: Sürekli kaşımaya bağlı olarak kulakların arkasında, başta veya boyunda tüylerin dökülmesi.
İleri Aşama Bulguları
Kulak Hematomu: Şiddetli kaşıma ve baş sallama sonucunda kulak kepçesinde kan birikmesi ve belirgin bir şişlik oluşması.
Denge Kaybı: İltihabın orta veya iç kulağa ilerlemesiyle kedinin sendelemesi, başını yana eğmesi ya da daire çizerek yürümesi.
İşitme Problemleri: Uzun süren iltihap veya kulak zarındaki hasar nedeniyle kedinin seslere verdiği tepkinin azalması.
Denge kaybı, irinli akıntı, şiddetli ağrı veya kulak kepçesinde şişlik fark edildiğinde veteriner muayenesi geciktirilmemelidir.
Kedilerde Kulak Uyuzu Nedenleri Nelerdir?
Kulak uyuzunun temel nedeni, akar taşıyan bir hayvanla yakın temastır. Parazit özellikle kediler arasında kolayca bulaşır.
Uyuzun başlıca bulaşma yolları şunlardır:
Kulak uyuzu bulunan başka bir kediyle temas
Enfekte anne kediden yavrularına bulaşma
Akar taşıyan köpek veya gelincikle yakın temas
Ortak yatak, taşıma çantası ve bakım malzemelerinin kullanılması
Barınak ve çok kedili ev gibi kalabalık ortamlar
Dışarı çıkan kedilerin enfekte hayvanlarla karşılaşması
Yavru ve sokakta yaşayan kedilerde daha sık görülse de evden çıkmayan kedilere de yeni gelen bir hayvan üzerinden bulaşabilir. Kulağın kirli olması tek başına kulak uyuzunun nedeni değildir.
Kulak Uyuzunu Teşhis Etme
Kahverengi veya siyah kulak kiri tek başına kulak uyuzu teşhisi için yeterli değildir. Bakteriyel enfeksiyonlar, mantar, alerji ve yabancı cisimler de benzer belirtiler gösterebilir.
Teşhis sırasında şu yöntemler kullanılır:
Kulak kepçesinin ve kulak kanalının muayene edilmesi
Otoskopla kulak kanalı ile kulak zarının kontrol edilmesi
Kulaktan alınan örneğin mikroskop altında incelenmesi
Bakteri veya mantar şüphesinde ek inceleme yapılması
Companion Animal Parasite Council'ın kulak akarı rehberine göre akarlar otoskopla veya kulaktan alınan örneğin mikroskop altında incelenmesiyle tespit edilebilir. Kulak uyuzu şüphesinde Elite Veteriner Kliniği’nde kulak muayenesi yaptırılarak belirtilerin akar, bakteri, mantar veya farklı bir kulak probleminden kaynaklanıp kaynaklanmadığı belirlenebilir.
Kedi Kulak Uyuzu Tedavisi
Kedi kulak uyuzu tedavisinde akarları ortadan kaldıran veteriner ilaçları kullanılır. Tedavi kedinin yaşına, kilosuna, kulaktaki iltihabın durumuna ve kulak zarının sağlamlığına göre planlanır.
Kulak Temizliği: Kulak kanalındaki kir ve akıntı, veteriner hekimin önerdiği ürünle dikkatlice temizlenir. Kulak çubuğu kanalın içine sokulmamalıdır.
Akar Karşıtı İlaçlar: Veteriner hekimin belirlediği kulak damlası, ense damlası veya antiparaziter ilaç önerilen dozda ve sürede uygulanır.
İkincil Enfeksiyonlar: Bakteri veya mantar tespit edilirse bunlara yönelik ek ilaçlar tedaviye eklenir.
Diğer Hayvanların Kontrolü: Aynı evde yaşayan kedi ve köpekler belirti göstermese bile muayene edilir. Gerekli durumlarda bütün hayvanlar birlikte tedaviye alınır.
Tedavi Sonrası Kontrol: Akarların tamamen temizlenip temizlenmediği ve kulaktaki iltihabın durumu kontrol muayenesinde değerlendirilir.
Sirke, kolonya, alkol, oksijenli su, bitkisel yağ ve insanlara ait kulak damlaları kullanılmamalıdır. Bu ürünler kulak kanalını tahriş edebilir ve kulak zarına zarar verebilir.
Kedi Kulak Uyuzu İnsana Geçer mi?
Kedi kulak uyuzuna neden olan Otodectes cynotis akarının insanlara bulaşma riski oldukça düşüktür. Bununla birlikte, enfekte bir kediyle yakın temas eden kişilerde nadiren geçici kaşıntı veya cilt kızarıklığı oluşabilir. Böyle bir durumda kedinin tedavisi tamamlanmalı ve kullandığı yatak ile örtüler temizlenmelidir. Şikâyetler devam ederse doktora başvurulmalıdır.
Kedilerde Kulak Uyuzu Hakkında Sık Sorulan Sorular
Kedilerde kulak uyuzuna ne iyi gelir?
Veteriner hekimin belirlediği akar karşıtı ilaçlar ve doğru kulak temizliği iyi gelir. Ev yapımı karışımlar veya insanlara ait kulak ilaçları kullanılmamalıdır.
Kedilerde kulak uyuzu bulaşıcı mı?
Kulak uyuzu oldukça bulaşıcıdır. En sık kedilerin birbirleriyle yakın teması sırasında geçer; aynı evde yaşayan diğer hayvanların da kontrol edilmesi gerekir.
Kedilerde kulak uyuzu tedavi edilmezse ne olur?
Kedilerde kulak uyuzu tedavi edilmezse, kaşıntının şiddetlenmesi, kulak içinde iltihap gelişmesi, açık yaralar oluşması ve kulak kepçesinde kan birikmesi mümkündür. İlerlemiş vakalarda denge ve işitme problemleri ortaya çıkabilir.