Kediler Neden Kusar? Kusma Nedenleri, Renkleri ve Tedavisi
Kedilerde kusma, tek seferlik ve kısa süreli olabileceği gibi yakından takip edilmesi gereken bir sağlık sorununun ilk belirtisi de olabilir. Kusmanın ne sıklıkta tekrarlandığı, ne zaman başladığı, kusmuğun içeriği ve kedinin genel durumunda bir değişiklik olup olmadığı birlikte değerlendirilmelidir.
Kediler Neden Kusar?
Kediler; tüy yumağı, hızlı yemek, fazla mama tüketimi veya ani mama değişikliği gibi nispeten basit nedenlerle kusabilir. Bunun yanında yabancı cisim yutulması, zehirlenme, parazitler, sindirim sistemi hastalıkları ve böbrek, karaciğer veya pankreası ilgilendiren hastalıklar da kusmaya neden olabilir. Tek bir kusma atağı ile gün boyunca tekrarlayan kusma aynı şekilde değerlendirilmemelidir.
Kedilerde Kusma Nedenleri
Basit ve Yaygın Sebepler
Tüy Yumakları
Kediler kendilerini temizlerken yuttukları tüyleri zaman zaman kusarak çıkarabilir. Ancak tüy yumağı kusmanın sık tekrarlanması veya kedinin sürekli öğürmesine rağmen tüy çıkaramaması ayrıca değerlendirilmelidir.
Hızlı Yemek
Mamasını çok hızlı yiyen kediler, özellikle yemekten kısa süre sonra sindirilmemiş mamayı geri çıkarabilir. Bu durum sık tekrarlıyorsa öğün düzeni ve yeme hızı gözden geçirilmelidir.
Ani Mama Değişimi
Kedinin alıştığı mamanın aniden değiştirilmesi mide ve bağırsak sistemini etkileyerek kusmaya yol açabilir. Yeni mamaya geçişin kademeli yapılması daha uygundur.
Açlık (Safra Kusma)
Mide uzun süre boş kaldığında bazı kediler sarı veya köpüklü sıvı kusabilir. Bu durum sık tekrarlıyorsa yalnızca açlığa bağlanmamalı, diğer nedenler de değerlendirilmelidir.
Ciddi ve Tıbbi Sebepler
Yabancı Cisim
İp, plastik, oyuncak parçası veya benzeri yabancı cisimlerin yutulması mide ya da bağırsaklarda tıkanmaya neden olabilir. Tekrarlayan kusma, iştahsızlık ve karın ağrısı varsa veteriner değerlendirmesi geciktirilmemelidir. Yabancı cisim şüphesinde bazı vakalarda röntgen tanı sürecinin bir parçası olarak kullanılabilir.
Zehirlenme
Temizlik ürünleri, insan ilaçları, böcek ilaçları ve kediler için zehirli bitkiler kusmaya neden olabilir. Zehirlenme şüphesinde kediyi evde kusturmaya çalışmadan doğrudan veteriner kliniğine başvurulmalıdır.
Enfeksiyon ve Parazitler
Viral veya bakteriyel enfeksiyonlar ile bağırsak parazitleri kedilerde kusmaya yol açabilir. Kusmaya ishal, iştahsızlık, halsizlik veya kilo kaybı eşlik edebilir. Düzenli iç dış parazit uygulaması kedilerin parazitlere karşı korunmasında önemlidir.
Organ Hastalıkları
Böbrek, karaciğer ve pankreas hastalıkları başta olmak üzere bazı organ hastalıklarında kusma görülebilir. Özellikle tekrarlayan kusma; kilo kaybı, iştah değişikliği veya su tüketiminde artış gibi belirtilerle birlikteyse ayrıntılı veteriner muayenesi gerekir.
Kedi Kusmuğu Renkleri ve Anlamları
Kedi kusmuğunun rengi; yenilen mama, midenin boş veya dolu olması, safra, mide sıvıları, tüyler ve kan gibi etkenlere bağlı olarak değişebilir. Kusmuğun rengi tek başına hastalık tanısı koydurmaz, kusmanın sıklığı ve kedinin genel durumu da birlikte değerlendirilmelidir.
Sarı veya turuncu kusma: Safra içeren mide içeriğiyle ilişkili olabilir ve özellikle mide boşken görülebilir. Tekrarlayan sarı kusma yalnızca açlığa bağlanmamalıdır.
Beyaz veya berrak kusma: Genellikle tükürük, su ve mide sıvılarından oluşur; boş mideyle kusmada da görülebilir.
Köpüklü kusma: Mide sıvısı ile tükürüğün karışması sonucu beyaz veya açık sarı köpüklü bir görünüm oluşabilir.
Yeşil kusma: Safra, yenilen çim veya yeşil renkli bir maddenin tüketilmesiyle ilişkili olabilir.
Kırmızı veya pembe kusma: Taze kan bulunabileceğini gösterebilir; bazı mama ve ödül mamalarındaki renklendiriciler de benzer bir görüntü oluşturabilir.
Siyah veya koyu kahverengi kusma: Kahve telvesine benzeyen koyu kusmuk sindirilmiş kanın işareti olabilir ve veteriner kontrolü gerektirir.
Mama kusma: Sindirilmemiş mamanın geri çıkarılması hızlı veya fazla yemekle ilişkili olabileceği gibi kusma ya da regürjitasyon şeklinde de görülebilir.
Kediniz kan kusuyorsa, özellikle kusma tekrarlıyor veya halsizlik eşlik ediyorsa veteriner değerlendirmesi geciktirilmemelidir. Cornell Feline Health Center’ın kedilerde kusma rehberi de sık kusma, halsizlik, iştah azalması ve kusmukta kan görülmesini veteriner değerlendirmesi gerektiren belirtiler arasında göstermektedir.
Kedim Sürekli Kusuyor ve Halsiz Ne Yapmalıyım?
Evde İlk Olarak Ne Yapabilirsiniz?
Kusmanın kaç kez tekrarlandığını not edin.
Kusmuğun rengini ve içeriğini kontrol edin.
Mümkünse kusmuğun fotoğrafını çekin.
Kedinin su içip içemediğini takip edin.
İp, plastik, bitki veya kimyasal madde yutmuş olma ihtimalini kontrol edin.
Veteriner hekim önermeden insan ilacı vermeyin.
Kediyi zorla beslemeyin. Kusma devam ediyorsa beslenme konusunda veteriner hekimin önerisini takip edin.
Kedilerde Kusma Tedavisi: Elite Veteriner Kliniği
Kedilerde kusma tedavisi, kusmanın altında yatan nedene göre planlanır. Tüy yumağı veya beslenme kaynaklı kusma ile enfeksiyon, yabancı cisim ya da organ hastalıklarından kaynaklanan kusmalarda farklı tedavi yöntemleri uygulanır. Elite Veteriner Kliniği’nde kusma şikâyeti bulunan kediler öncelikle veteriner hekim tarafından ayrıntılı olarak muayene edilir.
Gerekli durumlarda kan tahlili, dışkı incelemesi, röntgen veya ultrasonografi gibi tanı yöntemlerinden yararlanılır. Muayene ve tetkiklerden elde edilen bulgular doğrultusunda sıvı desteği, veteriner hekimin uygun gördüğü ilaçlar, beslenme düzenlemesi veya parazit tedavisi uygulanabilir. Yabancı cisim ya da bağırsak tıkanıklığı tespit edilmesi durumunda cerrahi müdahale gerekebilir.
Kedilerde Kusma Hakkında Sık Sorulan Sorular
Kedilerde kusma nasıl önlenir?
Kedilerde kusma riskini azaltmak için düzenli tüy bakımı, dengeli beslenme, kademeli mama değişimi ve yabancı cisimlere erişimin engellenmesi önemlidir.
Kusma sonrası kedi bakımı nasıl olmalı?
Kusma sonrası kedinin genel durumu, su tüketimi ve kusmanın tekrarlayıp tekrarlamadığı takip edilmelidir. Tekrarlayan kusma veya halsizlik veteriner değerlendirmesi gerektirir.
Midesi hassas olan kediler nasıl beslenmeli?
Midesi hassas kediler küçük ve düzenli öğünlerle, sık değiştirilmeyen uygun bir mamayla beslenmelidir. Tekrarlayan kusmalarda beslenme planı veteriner hekim tarafından belirlenmelidir.
Kedilerde kusma ne zaman tehlikeli olur?
Kusmanın sık tekrarlaması, halsizlik, iştahsızlık, suyu tutamama veya kusmukta kan görülmesi tehlikeli bir duruma işaret edebilir. Yabancı cisim veya zehirlenme şüphesi de acil veteriner değerlendirmesi gerektirir.