Köpeklerde Kalp Kurdu: Teşhisi, Belirtileri ve Tedavisi
Köpeklerde kalp kurdu, enfekte bir sivrisineğin ısırığıyla bulaşan paraziter bir hastalıktır. Hastalığa neden olan Dirofilaria immitis adlı parazit, köpeğin vücudunda aylar içinde gelişir. Bu sırada köpek her zamanki gibi hareketli görünebilir.
Hastalık ilerlediğinde ilk değişikliklerden biri yürüyüş sırasında fark edilebilir. Köpek eskisinden daha kısa mesafede yorulup dinlenmek isteyebilir. Öksürük ve nefes darlığı da görülebilir. Veteriner hekim, kalp kurdu şüphesini kan testleriyle değerlendirir ve tedaviyi planlarken kalp ile akciğerlerin durumunu göz önünde bulundurur.
Kalp Kurdu Köpeğin Vücudunda Nasıl Gelişir?
Kalp kurdu larvaları ilk haftalarda deri altındaki dokularda gelişir. Bir süre sonra kan dolaşımına katılarak akciğer atardamarlarına ulaşır. Bu damarlarda büyümeye devam eden larvaların erişkin kurda dönüşmesi aylar sürer. Erişkin kurtlar zamanla damar duvarına zarar verebilir. Bu hasar damarların daralmasına yol açarsa kalbin sağ tarafı, akciğerlere kan pompalamak için daha fazla çalışır.
Köpeklerde Kalp Kurdu Belirtileri Nelerdir?
Köpeklerde kalp kurdu erken dönemde belirti vermeyebilir. Belirtiler başladığında en çok şu değişiklikler fark edilir:
Tekrarlayan öksürük: Köpek önce yürüyüşten veya oyundan sonra öksürebilir. Zamanla dinlenirken de öksürük görülebilir.
Çabuk yorulma: Daha önce rahat tamamladığı yürüyüşte sık sık durabilir ya da oyunu eskisinden erken bırakabilir.
Hızlı veya güçlükle soluma: Dinlenirken nefesleri sıklaşabilir. Nefes almak için çaba harcadığında karnı her nefeste belirgin biçimde hareket edebilir.
İştah azalması ve kilo kaybı: İştahı azalan köpek öğünlerini bitirmeyebilir ve zamanla kilo kaybedebilir.
Karında şişlik: Kalbin sağ tarafı dolaşımı sürdürmekte zorlandığında karında sıvı birikebilir.
Belirgin nefes darlığı, ani yığılma, diş etlerinde solukluk veya koyu kırmızı-kahverengi idrar fark ederseniz beklemeden acil hasta kabul eden bir veteriner kliniği ile iletişime geçin.
Köpeklerde Kalp Kurdu Nasıl Teşhis Edilir?
Kalp kurdu testi, köpekte enfeksiyondan şüphelenildiğinde veya düzenli tarama zamanı geldiğinde yapılır. Kan testleri parazitin varlığını araştırırken göğüs görüntülemesi hastalığın kalbi ve akciğerleri nasıl etkilediğini değerlendirmek için kullanılır.
Antijen testi: Kanda erişkin dişi kalp kurtlarına ait proteinler aranır. Pozitif sonuç, tedaviden önce ek bir testle doğrulanır.
Mikrofilarya testi: Kanda dolaşan kalp kurdu larvaları mikroskopla araştırılır. Antijen testi pozitif olduğu hâlde larva görülmezse veteriner hekim, farklı bir antijen testiyle sonucu kontrol edebilir.
Göğüs görüntülemesi: Göğüs bölgesi röntgen ile incelenerek akciğer damarlarının çapına ve akciğer dokusundaki değişikliklere bakılır. İleri vakalarda kalbin sağ tarafı genişleyebilir. Köpeklerde kalp büyümesi farklı hastalıklarda da görülebildiği için bu bulgu, muayene ve kan testi sonuçlarıyla birlikte yorumlanır.
Kalp kurdu antijeninin kanda saptanması, bulaşmadan sonra aylar sürebilir. Bu nedenle yakın zamanda enfekte sivrisinek ısırığı ihtimali varsa veya koruyucu uygulama aksadıysa erken dönemde alınan negatif sonuç enfeksiyonu dışlamaz. Veteriner hekim, olası bulaşma tarihine göre testin ne zaman tekrarlanacağını belirlemektedir.
Köpeklerde Kalp Kurdu Tedavisi Nasıl İlerler?
Kalp kurdu tedavisi, pozitif test sonucu doğrulandıktan sonra köpeğin durumuna göre planlanır. Tedavi süreci, hastalığın etkilerini değerlendirmekle başlar ve kontrol testleriyle tamamlanır.
Hastalığın ağırlığının değerlendirilmesi: Veteriner hekim, parazitlerin akciğer damarlarını ve kalbi ne ölçüde etkilediğine bakar. Kalbin sağ tarafının ne ölçüde etkilendiğini değerlendirmek için kardiyoloji muayenesi ve kalp ultrasonu gerekebilir.
Tedaviye hazırlık: Hekim, genç parazit evrelerine etkili ilaçları ve kalp kurtlarının içinde yaşayan Wolbachia bakterisine yönelik antibiyotiği tedavi planına alabilir.
Erişkin parazitlerin tedavisi: Erişkin kalp kurtlarına karşı melarsomin enjeksiyonları belirli aralıklarla uygulanabilir. Kaval sendromu gelişmiş ve parazitler kalpteki kan akımını engelliyorsa kurtların acil bir girişimle çıkarılması gerekebilir.
Kontrol testleri: Veteriner hekim, tedavi sonrası planlanan tarihlerde kanda larva kalıp kalmadığına ve antijen testinin negatifleşip negatifleşmediğine bakar.
American Heartworm Society, tedavinin bu şekilde aşamalı yürütülmesini ve tanı konduğunda hareketin kısıtlanmasını önerir.
Kalp Kurdu Tedavisi Gören Köpeklerde Hareket Neden Kısıtlanır?
Tedavi sırasında ölen kurtların parçaları, akciğerlerdeki küçük damarları tıkayabilir. Koşma, zıplama ve hareketli oyunlar bu dönemde akciğer damarlarına binen yükü artırabilir. Bu nedenle hareket kısıtlaması tanıyla birlikte başlar ve köpeğin durumuna göre bir süre devam eder.
Köpeğiniz kendini iyi hissetse bile yürüyüşleri veteriner hekimin belirttiği şekilde kısa ve tasmalı tuvalet molalarıyla sınırlayın. Öksürük belirgin biçimde artarsa kliniğe haber verin. Nefes darlığı, bayılma veya kanlı öksürük gelişirse acil yardım alın.
Köpekler Kalp Kurdundan Nasıl Korunur?
Kalp kurduna karşı korunma, veteriner hekimin köpeğe uygun gördüğü koruyucu ürünün düzenli uygulanmasına dayanır. Köpeğin yaşı, önceki uygulamaları ve seyahat geçmişi, koruma ve kan testi takviminin belirlenmesine yardımcı olur. Koruyucu doz gecikirse sonraki uygulama ve kan testi için veteriner hekime danışın.
Sık Sorulan Sorular
Köpeklerde kalp kurdu dışkı tahlilinde çıkar mı?
Kalp kurdunun erişkinleri akciğer atardamarlarında, mikrofilarya adı verilen larvaları ise kanda bulunur. Bu nedenle dışkı tahliliyle değil, kan testleriyle araştırılır.
Köpekteki kalp kurdu insana bulaşır mı?
Kalp kurdu larvaları, bulaştırıcı hâle gelmek için sivrisineğin içinde gelişir. Bu nedenle köpekle temas insanda enfeksiyona yol açmaz, ancak enfekte bir sivrisineğin ısırmasıyla nadiren bulaşabilir.
Köpeklerde kalp kurduna karşı aşı var mı?
Köpeklerde kalp kurduna karşı onaylı bir aşı yoktur. Koruyucu iğneler bağışıklık oluşturmak yerine köpeğe bulaşan larvaları hedeflediği için ürünün belirlenen uygulama aralıklarına uyulması gerekir.
Kalp kurdu tedavisinden sonra köpek yeniden enfekte olabilir mi?
Kalp kurdu tedavisi mevcut enfeksiyona yöneliktir ve sonraki bulaşmalara karşı bağışıklık kazandırmaz. Bu nedenle tedavisi başarılı olan bir köpek, enfekte bir sivrisinek tarafından yeniden ısırılırsa tekrar kalp kurdu kapabilir.
Kalp kurdu tedavisinden sonra akciğerlerde kalıcı hasar kalır mı?
Kalp kurtları, akciğer atardamarlarının duvarında kalıcı değişikliklere yol açabilir. Bu değişiklikler akciğerlerdeki kan akımını kısıtlamaya devam ederse köpek, parazitler tedaviyle temizlendikten sonra da yürüyüşte çabuk yorulabilir.