Köpeklerde Göz Hastalıkları
Köpeklerde göz hastalıkları, göz kapaklarını, gözün saydam yüzeyi olan korneayı veya göz içindeki yapıları etkileyen rahatsızlıklardır. Kızarıklık, akıntı, gözünü kısma ve bulanıklık bu hastalıkların yaygın belirtileri arasındadır. Bazı göz hastalıkları yüzeysel tahrişle sınırlı kalırken bazıları tedavi edilmediğinde kalıcı görme kaybına yol açabilir. Tedavi, göz muayenesinde belirlenen hastalığa ve etkilenen bölgeye göre planlanır.
Köpeklerde Yaygın Göz Hastalıkları Belirtileri
Köpeklerde göz hastalıkları tek gözde veya her iki gözde ortaya çıkabilir. Belirtiler birbirine benzediği için yalnızca gözün görünümüne bakılarak hastalık anlaşılamaz. En sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:
Kızarıklık ve Şişlik: Gözün beyaz kısmında veya kapaklarda belirgin kızarıklık görülebilir. Şişlik, tahriş ya da iltihaplanmayla birlikte gelişebilir.
Sulanma ve Akıntı: Gözlerde aşırı sulanma, çapaklanma veya koyu kıvamlı akıntı oluşabilir. Akıntının rengi tek başına enfeksiyon tanısı için yeterli değildir.
Gözünü Kısma: Köpek ağrı nedeniyle gözünü kısabilir veya kapalı tutabilir. Işıktan kaçınma da bu duruma eşlik edebilir.
Gözü Kaşıma ve Ovalama: Patileriyle gözüne dokunabilir veya yüzünü eşyalara sürtebilir. Bu hareketler göz yüzeyindeki hasarı artırabilir.
Bulanıklık ve Renk Değişikliği: Gözün saydam yüzeyinde beyazımsı, mavimsi veya koyu renkli alanlar oluşabilir. Göz bebeğinin arkasında görülen beyazlık ise katarakt gibi farklı bir sorundan kaynaklanabilir.
Görmede Azalma: Eşyalara çarpma, basamaklarda tereddüt etme veya alışık olduğu ortamda yönünü bulamama görülebilir.
Ani görme kaybı, belirgin bulanıklık veya ağrı nedeniyle gözünü açamama durumunda beklemeden veteriner hekime başvurulmalıdır.
Köpeklerde Göz Kapağı Hastalıkları
Köpeklerde göz kapağı hastalıkları, kapakların yapısını, kapanmasını veya üçüncü göz kapağındaki gözyaşı bezini etkileyebilir. Göz yüzeyinin açıkta kalması ya da tüylerin korneaya sürtünmesi, tahrişe ve kornea yaralarına neden olabilir.
Kiraz Göz Hastalığı
Köpeklerde kiraz göz hastalığı, üçüncü göz kapağındaki gözyaşı bezinin normal konumundan çıkmasıdır ve üçüncü göz kapağı bezi prolapsusu olarak adlandırılır. Gözün iç köşesinde kırmızı, yuvarlak bir şişlik oluşur ve çoğunlukla genç köpeklerde görülür. Tedavide bezin çıkarılması yerine korunarak yerine yerleştirilmesi tercih edilir. Bu yaklaşım hakkında Cornell Üniversitesi Veteriner Fakültesi rehberinde ayrıntılı bilgi bulunabilir.
Entropiyon ve Ektropiyon
Entropiyon, göz kapağının içe dönmesi ve tüylerin göz yüzeyine sürtünmesidir. Ektropiyon ise kapağın dışa dönerek iç yüzeyini açıkta bırakmasıdır. Entropiyon kornea yaralarına, ektropiyon ise tahrişe ve tekrarlayan konjonktivite neden olabilir.
Lagoftalmi Hastalığı
Lagoftalmi, köpeğin göz kapaklarının tamamen kapanamamasıdır. Kısa burunlu köpeklerin göz yapısı, yüz siniri felci veya gözün öne doğru itilmesine neden olan sorunlarla ilişkili olabilir. Açıkta kalan korneada kuruma, ülser ve kalıcı lekelenme gelişebilir.
Distikiyazis ve Ektopik Kirpik
Köpeklerde distikiyazis, göz kapağı kenarındaki meibomian bezlerinin açıklıklarından fazladan kirpik çıkmasıdır. Ektopik kirpik ise kapağın iç yüzeyinden çıkarak korneaya temas eder. Her distikiyazis vakası rahatsızlık oluşturmaz ancak korneaya temas eden kirpikler köpeğin gözünde ağrıya ve ülserlere neden olabilir.
Blefarit Hastalığı
Blefarit, köpeklerde göz kapağının iltihaplanmasıdır ve kapaklarda kızarıklık, şişlik, kabuklanma veya kaşıntıyla görülebilir. Bakteriler, parazitler, alerjiler ve bağışıklık sistemiyle ilişkili hastalıklar olası nedenler arasındadır. Tedavi, göz kapağındaki belirtilerle birlikte altta yatan nedene göre planlanır.
Köpeklerde Kornea Hastalıkları
Kornea, gözün ön kısmını kaplayan saydam tabakadır. Bu tabakada oluşan yaralar, iltihaplanma veya yapısal bozukluklar gözde ağrıya ve görmede azalmaya neden olabilir.
Kornea Ülseri — Ülseratif Keratit
Köpeklerde kornea ülseri, korneanın yüzeyinde veya daha derin katmanlarında doku kaybıyla oluşan yaradır. Çizilme, yabancı cisim, göz kuruluğu ve kirpiklerin sürtünmesi başlıca nedenler arasındadır. Derinleşen ülserlerde korneanın delinme riski bulunduğu için tedavi geciktirilmemelidir.
Pannus — Kronik Yüzeysel Keratit
Pannus, köpeklerde bağışıklık sistemiyle ilişkili gelişen, korneada damarlaşma ve koyu renkli doku oluşumuyla ilerleyen kronik bir göz hastalığıdır. Özellikle Alman çoban köpeklerinde görülür ve genellikle iki gözü etkiler. Kornea üzerindeki değişiklikler zamanla görmeyi azaltabilir ve uzun süreli tedavi gerekebilir.
Kornea Distrofisi
Kornea distrofisi, çoğunlukla kalıtsal olan ve korneanın farklı katmanlarını etkileyebilen bir hastalık grubudur. İki gözde beyazımsı veya kristalimsi birikimler görülebilir. Bazı türleri şikâyet oluşturmazken bazıları kornea ödemine, ağrıya veya görmede azalmaya neden olabilir.
Bu hastalıklarla ilgili ayrıntılar Merck Veterinary Manual’ın köpeklerde kornea hastalıkları kaynağında incelenebilir.
Köpeklerde Göz İltihabı Hastalıkları
Köpeklerde göz iltihabı, etkilenen dokuya göre farklı isimlerle tanımlanır. İltihaplanmanın nedeni her zaman enfeksiyon değildir. Alerji, gözyaşı eksikliği ve bağışıklık sistemiyle ilişkili hastalıklar da köpeğin gözünde iltihaplanmaya yol açabilir.
Konjonktivit Hastalığı
Konjonktivit, göz kapaklarının içini ve gözün beyaz kısmını örten konjonktivanın iltihaplanmasıdır. Kızarıklık, şişlik ve akıntıyla ortaya çıkabilir. Alerji, yabancı cisim, göz kuruluğu ve enfeksiyonlar olası nedenler arasındadır, bu nedenle her konjonktivit vakası bakteriyel enfeksiyon değildir.
Blefarit Hastalığı
Blefarit, göz kapaklarının iltihaplanmasıdır. Kapak kenarlarında kızarıklık, şişlik, kabuklanma ve kaşıntı oluşabilir. Bakteriyel enfeksiyonlar, parazitler ve bağışıklık sistemiyle ilişkili hastalıklar bu tabloya neden olabilir.
Üveit Hastalığı
Üveit, iris, siliyer cisim ve koroidden oluşan uvea tabakasının bir bölümünün veya tamamının iltihaplanmasıdır. Özellikle ön üveitte ağrı, kızarıklık, ışığa hassasiyet ve göz bebeğinde küçülme görülebilir. Travma, enfeksiyon veya bağışıklık sistemiyle ilişkili hastalıklardan kaynaklanabilir ve kalıcı görme kaybına yol açabilir.
Kuru Göz Hastalığı
Kuru göz hastalığı, gözyaşının sulu kısmının yetersiz üretimine bağlı gelişen göz yüzeyi hastalığıdır. Kuruma, kızarıklık, yapışkan akıntı ve korneada matlaşma görülebilir. Uzun süren vakalarda kornea ülseri, damarlaşma ve görmeyi azaltan lekelenmeler oluşabilir.
Köpeklerde Görmeyi Etkileyen Diğer Göz Hastalıkları
Köpeklerde görme kaybı yalnızca göz kapağı veya kornea hastalıklarından kaynaklanmaz. Göz merceği, göz içi basıncı ve retinayla ilgili hastalıklar da değerlendirilmelidir.
Katarakt
Köpeklerde katarakt, göz merceğinin saydamlığını kaybetmesidir. Kalıtsal nedenler, diyabet, travma veya göz içi iltihaplarıyla ilişkili olabilir. Mercekteki bulanıklığın yaygınlığına göre görme azalabilir, ancak yaşlı köpeklerde görülen her mercek bulanıklığı katarakt değildir.
Glokom
Köpeklerde glokom, göz içi basıncının yükselmesiyle retina ve görme sinirinde hasar gelişen bir hastalıktır. Köpeğin gözünde ağrı, kızarıklık, korneada mavimsi bulanıklık ve görme kaybı görülebilir. Ani gelişen glokom, kalıcı hasar riski nedeniyle acil müdahale gerektirir.
Progresif Retinal Atrofi
Progresif retinal atrofi, köpeklerde retinanın ışığa duyarlı hücrelerinin zamanla işlevini kaybettiği kalıtsal bir hastalık grubudur. Genellikle önce loş ışıkta görme zorlaşır, ardından gündüz görüşü de azalır. Hastalık çoğunlukla ağrısız ilerler ve köpeğin gözlerinin dış görünümü başlangıçta normal olabilir.
Köpeklerde Göz Hastalıkları Tedavi Yöntemleri
Köpeklerde göz hastalıklarının tedavisinde, hastalığı2n türüne göre damla, merhem veya cerrahi yöntemler uygulanabilir. Uygun tedavi, veteriner hekimin göz muayenesinden sonra belirlenir.
Antibiyotikli Damla ve Merhemler: Köpeklerde bakteriyel göz enfeksiyonlarında ve kornea ülserlerinde veteriner hekim tarafından reçete edilebilir.
Gözyaşı Tedavisi: Kuru göz hastalığında suni gözyaşı ve gözyaşı üretimini artıran ilaçlar kullanılabilir.
İltihap Tedavisi: Üveit ve pannusta uygun ilaçlar uygulanır. Kortizonlu damlalar kornea ülserini ağırlaştırabileceği için muayenesiz kullanılmamalıdır.
Cerrahi Müdahale: Göz kapağı bozuklukları, kiraz göz ve derin kornea ülserlerinde ameliyat gerekebilir.
Koruyucu Yakalık ve Kontrol: Gözün kaşınmasını önlemek için yakalık kullanılır ve iyileşme düzenli muayenelerle takip edilir.
Veteriner hekimin önerdiği ilaçlar düzenli kullanılmalı ve belirtiler azalsa bile tedavi kontrol muayenesi yapılmadan bırakılmamalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Köpeklerin göz sağlığına ne iyi gelir?
Köpeklerde göz sağlığı için göz çevresinin temiz tutulması, toz ve tahriş edici maddelerden korunması önemlidir. Köpeğin gözünde kızarıklık, akıntı veya bulanıklık fark edildiğinde göz hastalıkları açısından veteriner muayenesi gerekir.
Köpekte göz enfeksiyonu nasıl geçer?
Köpeklerde göz enfeksiyonu, nedenine uygun olarak veteriner hekimin reçete ettiği damla, merhem veya gerektiğinde sistemik ilaçlarla tedavi edilir. Göz kuruluğu ve alerji gibi köpeklerde görülen diğer göz hastalıkları da benzer belirtilere neden olabileceği için muayenesiz antibiyotik kullanılmamalıdır.
Köpeklerin gözü nasıl temizlenir?
Köpeğin göz çevresindeki birikintiler, steril serum fizyolojikle nemlendirilmiş temiz gazlı bezle yumuşatılarak nazikçe silinebilir. Her göz için ayrı bez kullanılmalı ve köpeğin göz yüzeyine sürtülmemelidir.
Köpeğin göz çapaklanmasına ne iyi gelir?
Köpeklerde az miktardaki göz çapağı nazikçe temizlenebilir ancak tekrarlayan veya yoğun çapaklanmada altta yatan göz hastalığının değerlendirilmesi gerekir. Köpeğin gözünde kızarıklık, ağrı veya gözünü kapalı tutma da varsa veteriner hekime başvurulmalıdır.
Göz enfeksiyonu en hızlı nasıl geçer?
Köpeklerde göz enfeksiyonunun kısa sürede iyileşmesi için erken muayene ve nedene uygun tedavi önemlidir. İyileşme süresi hastalığa göre değişir ve reçete edilen ilaçlar veteriner hekimin belirttiği süre boyunca kullanılmalıdır.