Kedilerde Diyafram Yırtığı

Kedilerde Diyafram Yırtığı Nedir?

Kedilerde diyafram yırtığı, karın ve göğüs boşluğunu birbirinden ayıran diyafram kasının bütünlüğünün bozulmasıdır. Oluşan açıklıktan karaciğer, mide veya bağırsak gibi karın organlarının göğüs boşluğuna ilerlemesi ise diyafram hernisi olarak adlandırılır.

Yer değiştiren organlar akciğerlere baskı yaparak kedinin nefes almasını zorlaştırabilir. Travma sonrasında hızlı soluma, ağız açık nefes alma veya ani halsizlik görülürse kedinin veteriner kliniği tarafından değerlendirilmesi gerekir.

Kedilerde Diyafram Yırtığı Belirtileri

Kedilerde diyafram yırtığı belirtileri, yırtığın büyüklüğüne ve göğüs boşluğuna geçen organlara göre değişir. Bazı kedilerde belirtiler travmanın hemen ardından başlarken küçük veya eski yırtıklar daha geç fark edilebilir. Belirtiler ise şu şekildedir:

• Hızlı ve Yüzeysel Soluma: Akciğerler yeterince genişleyemediğinde kedi normalden daha hızlı ve kısa nefesler alır.

• Nefes Darlığı: Kedi nefes alırken boynunu öne uzatabilir, dirseklerini gövdeden uzak tutabilir veya ağzını açarak soluyabilir.

• Halsizlik ve Hareketsizlik: Vücuda yeterli oksijen ulaşmaması kedinin güçsüzleşmesine, saklanmasına ve hareketten kaçınmasına yol açabilir.

• İştahsızlık ve Kusma: Mide veya bağırsakların yer değiştirmesi sindirimi bozarak iştahsızlık, öğürme ve kusmaya neden olabilir.

• Karın Görünümünde Değişiklik: Karın organlarının göğüs boşluğuna geçmesiyle karın normalden daha boş veya içeri çekilmiş görünebilir.

• Diş Etlerinde Solukluk veya Morarma: Diş etlerinin solması ya da morarması kandaki oksijenin azaldığını ve dolaşımın bozulduğunu gösterebilir.

Travma sonrasında diyafram yırtığı gelişmiş olsa bile kedinin vücudunda dışarıdan görülebilen bir yara bulunmayabilir. Ağız açık soluma, morarma, bayılma veya belirgin nefes darlığı acil veteriner müdahalesi gerektirir.

Kedi Diyafram Yırtığı Neden Olur?

Kedilerde diyafram yırtığı çoğunlukla göğüs veya karın bölgesine gelen güçlü bir darbe sonucunda oluşur. Darbe sırasında karın içindeki basınç aniden yükselir ve diyafram kası yırtılabilir. En yaygın nedenleri şu şekildedir:

• Araç Çarpması: Göğüs ve karın bölgesine gelen şiddetli darbe diyafram kasını yırtabilir.

• Yüksekten Düşme: Balkon, pencere veya yüksek bir yüzeyden düşen kedinin göğüs kafesi ve karın bölgesi zarar görebilir.

• Ezilme veya Sıkışma: Ağır bir cismin altında kalmak göğüs ve karın boşluğunda ani basınç artışına neden olabilir.

• Isırılma ve Delici Yaralanmalar: Derin ısırıklar ile kesici veya delici cisimler diyafram kasına ulaşabilir.

• Cerrahi İşlemler: Karın veya göğüs bölgesindeki operasyonlar sırasında nadiren diyafram hasarı oluşabilir.

Doğuştan bulunan diyafram açıklıkları da karın organlarının göğüs boşluğuna geçmesine neden olabilir. Ancak bu durum travma sonucunda gelişen diyafram yırtığından farklıdır.

Kedilerde Diyafram Yırtığı Teşhis ve Tedavisi

Kedilerde diyafram yırtığı teşhisi fiziksel muayene ve görüntüleme yöntemleriyle konulur. Solunumu güçleşen kedilerde öncelikle oksijen desteği verilir ve genel durum dengelendikten sonra gerekli tetkiklere geçilir.

Teşhis Yöntemleri

• Fiziksel Muayene: Veteriner hekim kedinin solunumunu, kalp atışlarını, diş eti rengini ve göğüs seslerini kontrol eder.

• Göğüs Röntgeni: Röntgen diyafram çizgisinin, akciğerlerin durumunun ve göğüs boşluğuna geçen karın organlarının değerlendirilmesine yardımcı olur.

• Ultrasonografi: Göğüs boşluğundaki organların ve biriken sıvının daha yakından görülmesi için ultrason kullanılır.

• Bilgisayarlı Tomografi: Yırtığın konumu veya eşlik eden yaralanmalar röntgende net görülmediğinde tomografiye başvurulabilir.

• Kan Tahlilleri: Kan kaybı, oksijen yetersizliği ve organ fonksiyonları ameliyat öncesinde yapılan kan tahlili ile değerlendirilebilir.

Tedavi Yöntemleri

Diyafram yırtığı tedavisinde öncelikle kedinin solunumu ve dolaşımı dengelenir. Kedinin durumuna göre oksijen, damar yolu sıvısı ve ağrı kontrolü uygulanabilir. Göğüs boşluğunda hava veya sıvı birikmişse akciğerlerdeki baskıyı azaltmak için boşaltılır. Yırtığın kalıcı tedavisi, American College of Veterinary Surgeons (ACVS) tarafından da belirtildiği üzere cerrahi onarımdır. Midenin akciğerlere ciddi baskı yaptığı vakalarda acil ameliyat gerekebilir.

Kedi Diyafram Yırtığı Ameliyatı

Kedi diyafram yırtığı ameliyatında göğüs boşluğuna geçen organlar karın içindeki normal konumlarına alınır. Ardından diyaframdaki yırtık cerrahi dikişlerle kapatılır. Operasyon sırasında karaciğer, mide, bağırsak ve diğer organlar yaralanma veya dolaşım bozukluğu açısından kontrol edilir.

Uzun süredir devam eden vakalarda organlar göğüs içindeki dokulara yapışmış olabileceğinden ameliyat daha dikkatli ilerler. Göğüs boşluğunda kalan hava ve sıvının alınması için göğüs tüpü yerleştirilebilir. Ameliyat sonrasında kedinin solunumu, kalp ritmi, ağrı durumu ve oksijen seviyesi klinikte yakından izlenir.

Ameliyat Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Kedi sessiz ve güvenli bir alanda dinlendirilmeli, hareketleri veteriner hekimin belirttiği süre boyunca kısıtlanmalıdır.

• Koşma, zıplama, merdiven çıkma ve yüksek yerlere tırmanma iyileşme tamamlanana kadar engellenmelidir.

• Reçete edilen ilaçlar belirtilen dozda ve saatte verilmeli, tedavi erken bırakılmamalıdır.

• Dikişlerin yalanmasını önlemek için koruyucu yakalık kullanılmalı ve ameliyat bölgesi her gün kontrol edilmelidir.

• Kızarıklık, şişlik, akıntı, kanama veya dikişlerde açılma görülürse veteriner kliniğine başvurulmalıdır.

• Hızlı soluma, ağız açık nefes alma, morarma, kusma veya belirgin halsizlik gelişirse kontrol günü beklenmemelidir.