Kedi Kalça Kırığı - Belirtileri, Tedavisi, Ameliyatı
Kedilerde kalça kırığı; pelvis kemiklerinde, kalça ekleminde veya uyluk kemiğinin kalçaya yakın bölümünde oluşan ciddi bir yaralanmadır. Arka bacağa basamama, yürürken kalçayı sürükleme ve dokunulduğunda ağrı gösterme en belirgin bulgulardır. Kırığın yeri ve kemiklerdeki ayrılma röntgenle, gerekli durumlarda bilgisayarlı tomografiyle incelenir. Yer değiştirmemiş kırıklar dinlenmeyle takip edilebilirken kalça eklemini etkileyen veya pelvis kanalını daraltan kırıklarda ameliyat gerekebilir.
Kedi Kalça Kırığı Belirtileri
Kalça kırığında ortaya çıkan klinik tablo, kırığın yerine ve travmanın şiddetine göre değişir. Özellikle yüksekten düşme veya araç çarpmasının ardından kedinin hareketleri, duruşu ve günlük alışkanlıklarındaki değişimler dikkatle izlenmelidir.
Arka Bacağa Basamama: Kedi kırığın bulunduğu taraftaki bacağını havada tutabilir, sürükleyebilir veya iki arka bacağını da kullanmakta zorlanabilir.
Yürüme Bozukluğu: Kalçayı yana çıkararak yürüme, sendeleme ve arka bacaklarda güç kaybı görülebilir.
Ağrı ve Hassasiyet: Kalça bölgesine dokunulduğunda kaçma, tıslama, ısırmaya çalışma veya yüksek sesle tepki verme görülebilir.
Hareket Kısıtlılığı: Ayağa kalkma, kum kabına girme, merdiven çıkma ve yüksek yerlere atlama zorlaşabilir.
Şişlik ve Asimetri: Kalça çevresinde şişlik oluşabilir; bacaklardan biri farklı açıda durabilir.
İdrar ve Dışkılama Sorunları: Pelvis kanalındaki daralma, sinir hasarı veya mesane yaralanması tuvalet yapmayı zorlaştırabilir.
İştahsızlık ve Saklanma: Ağrı nedeniyle kedi mamasını reddedebilir, uzun süre saklanabilir ve temas kurulmasını istemeyebilir.
Kalça kırığı çoğunlukla yüksekten düşme, araç çarpması veya sert darbe sonrasında ortaya çıkar. Bu tür travmalarda göğüs, karın, mesane ve omurgada eşlik eden yaralanmalar bulunabileceği için kedi vakit kaybetmeden veteriner muayenesine götürülmelidir.
Kedi Kalça Kırığı Ne Kadar Sürede İyileşir?
Kedi kalça kırığının iyileşme süresi ortalama 6–8 haftadır. Yer değiştirmemiş pelvis kırıkları bu süre içinde kaynayabilirken parçalı, eklem yüzeyine uzanan veya cerrahi olarak sabitlenen kırıklarda tam iyileşme 8–12 haftayı bulabilir. Kedinin yaşı, kırığın yeri, kemik parçaları arasındaki ayrılma ve eşlik eden doku hasarı iyileşme süresini doğrudan etkiler.
Kedinin ağrısının azalması veya bacağını yeniden kullanmaya başlaması kemiğin tamamen kaynadığı anlamına gelmez. American College of Veterinary Surgeons, yetişkin hayvanlarda kırıkların normal aktiviteye geçiş için yeterli dayanıklılığa ulaşmasının yaklaşık sekiz hafta sürebileceğini belirtmektedir. Koşma ve zıplama kısıtlaması ancak kontrol röntgeninde yeterli kemik kaynaması görüldükten sonra kaldırılmalıdır.
Kedi Kalça Kırığı Kendiliğinden İyileşir mi?
Yerinden oynamamış ve kalça eklemine zarar vermemiş kırıklar ameliyat yapılmadan iyileşebilir. Bu süreçte kedinin hareketleri sınırlandırılır, ağrı tedavisi uygulanır ve kemiğin kaynaması kontrol röntgenleriyle takip edilir. Kemik parçaları ayrılmışsa, kalça eklemi etkilenmişse veya pelvis kanalı daralmışsa cerrahi müdahale gerekebilir.
Kedilerde Kalça Kırığı Tedavisi
Kedilerde kalça kırığı tedavisi, kırığın hangi kemiği etkilediğine ve kemik parçalarının ne kadar yer değiştirdiğine göre planlanır. Uygulanabilecek temel tedavi yöntemleri şunlardır:
Ağrı Tedavisi: Travmanın ardından ağrı kontrol altına alınır. Kullanılacak ilaç ve doz kedinin böbrek, karaciğer ve genel sağlık durumu değerlendirilerek seçilir.
Kontrollü Dinlenme: Yer değiştirmemiş ve kalça eklemini etkilemeyen stabil pelvis kırıkları ameliyatsız izlenebilir. Kedi küçük bir alanda tutularak koşması ve zıplaması engellenir.
Cerrahi Sabitleme: Kalça yuvasına uzanan, pelvisin yük taşıyan bölümünü etkileyen veya kemik uçlarının belirgin biçimde ayrıldığı kırıklar plak, vida, pin ya da ortopedik tellerle sabitlenebilir.
Femur Başı ve Boynu Eksizyonu: Femur başı veya boynundaki kırığın onarılamadığı durumlarda hasarlı kemik bölümü çıkarılabilir. Bu yöntem özellikle kalça eklemindeki sürekli ağrıyı ortadan kaldırmak amacıyla uygulanır.
Eşlik Eden Yaralanmaların Tedavisi: Mesane, idrar yolları, sinirler veya karın içi organlarda hasar tespit edilirse kırık tedavisi bu yaralanmalarla birlikte planlanır.
Kontrol ve Rehabilitasyon: Kemik kaynaması belirli aralıklarla çekilen röntgenlerle izlenir. Kas kaybını azaltmak ve bacağın kullanımını geliştirmek için kontrollü egzersizlere veteriner hekimin uygun gördüğü dönemde başlanır.
Pelvis kırıkları vücudun derin bir bölümünde bulunduğu için alçı veya atelle yeterli biçimde sabitlenemez. Bu nedenle ameliyatsız takip edilen kedilerde hareket kısıtlamasına eksiksiz uyulması önemlidir.
Kedi Kalça Kırığı Ameliyatı Sonrası
Kedi kalça kırığı ameliyatından sonra iyileşmenin sorunsuz ilerlemesi için hareketlerin sınırlandırılması, ameliyat bölgesinin korunması ve kontrol muayenelerinin aksatılmaması gerekir. Ameliyat sonrası bakımda dikkat edilmesi gereken en önemli noktalar şunlardır:
Hareket Kısıtlaması: Kedi küçük ve güvenli bir odada tutulmalı; koşmasına, zıplamasına, merdiven çıkmasına ve yüksek yerlere ulaşmasına izin verilmemelidir.
Kaymayan Zemin: Kedinin ayağının kaymasını önlemek için dinlenme alanında halı veya kaymaz zemin örtüsü kullanılmalıdır.
İlaç Kullanımı: Ağrı kesiciler ve reçete edilen diğer ilaçlar belirtilen dozlarda verilmelidir. Veteriner hekim onayı olmadan insanlara ait ağrı kesiciler kullanılmamalıdır.
Yara ve Yakalık Kontrolü: Kesi bölgesi her gün kontrol edilmeli; kedinin dikişleri yalamasını veya ısırmasını önlemek için koruyucu yakalık kullanılmalıdır.
Tuvalet Takibi: Alçak kenarlı bir kum kabı tercih edilmeli; kedinin idrar ve dışkı yapıp yapmadığı düzenli olarak izlenmelidir.
Kontrol Röntgenleri: Kemik kaynaması ve implantların konumu veteriner hekimin belirlediği tarihlerde çekilen röntgenlerle değerlendirilmelidir.
Kontrollü Egzersiz: Plak veya vida kullanılan kırıklarda erken hareket implantlara zarar verebilir. Egzersizlere yalnızca veteriner hekimin hazırladığı programa göre başlanmalıdır.
Kedinin bacağını aniden kullanmayı bırakması, ağrısının artması, ameliyat yerinde açılma veya akıntı görülmesi, iştahsızlığın devam etmesi ya da tuvaletini yapamaması durumunda veteriner hekime başvurulmalıdır.
Kedi Kalça Kırığı Tedavisi ve Ameliyat Ücretleri
Kedi kalça kırığı tedavisinin toplam maliyeti; kırığın yerine, uygulanacak tedavi yöntemine ve ameliyat sırasında kullanılacak implantlara göre değişebilir. Röntgen veya bilgisayarlı tomografi, anestezi, ilaçlar, kontrol muayeneleri ve klinikte yatış gibi ek işlemler de toplam maliyeti etkileyebilir. Kedi kalça kırığı ameliyatı ve diğer veteriner hizmetlerinin güncel fiyatları hakkında bilgi almak için veteriner ücretleri sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Kalça kırığı tedavi edilmeyen kediye ne olur?
Kalça kırığı tedavi edilmeyen kedide kemik yanlış kaynayabilir ve kalıcı ağrı, aksama veya hareket kısıtlılığı gelişebilir. Pelvis kanalının daralması, kedinin idrar ve dışkı yapmasını da zorlaştırabilir.
Kedi kalça kırığı nasıl düzeltilir?
Kedide yerinden oynamamış kalça kırıkları hareket kısıtlaması, ağrı tedavisi ve düzenli röntgen kontrolleriyle iyileşebilir. Ayrılmış veya kalça eklemini etkileyen kırıklar plak, vida, pin ya da uygun cerrahi yöntemle düzeltilir.
Kedilerde kalça kırığı nasıl anlaşılır?
Kedinin arka bacağına basamaması, topallaması, hareketten kaçınması ve kalçasına dokunulduğunda ağrı göstermesi kalça kırığına işaret edebilir. Kesin tanı veteriner muayenesi ve farklı açılardan çekilen röntgenlerle konur.